Tachograf cyfrowy — obowiązki firmy i odczyt danych

Tachograf zapisuje czas jazdy, przerwy, odpoczynki, pozostałe aktywności kierowcy oraz parametry ruchu pojazdu.¹ Ten poradnik omawia obowiązki przewoźnika, odczyt danych i kontrolę urządzenia.
Art. 4 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 wymaga rejestrowania m.in. odległości, prędkości, czasu, położenia, tożsamości i aktywności kierowcy, a także zdarzeń i usterek².

Czym jest tachograf cyfrowy i inteligentny?

Tachograf cyfrowy elektronicznie rejestruje przebieg pracy kierowcy. Tachograf inteligentny jest jego nowszą odmianą. W urządzeniu cyfrowym informacje trafiają do pamięci, a nie na papierową wykresówkę.
Wersja inteligentna ma dodatkowe mechanizmy automatycznego zapisu informacji o trasie. Od 21 sierpnia 2023 r. pojazdy po raz pierwszy rejestrowane w UE, które podlegają temu obowiązkowi, muszą mieć inteligentny tachograf drugiej generacji³.

Na czym polega działanie wersji cyfrowej?

Tachograf cyfrowy łączy dane z pojazdu z czynnościami wskazanymi przez kierowcę. Kierowca wybiera tryb odpowiadający temu, co robi: inną pracę, dyspozycyjność albo odpoczynek.¹ Inna praca obejmuje obowiązki służbowe poza jazdą; dyspozycyjność oznacza pozostawanie do dyspozycji bez wykonywania tych obowiązków.
Art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia 165/2014 nakazuje rozróżniać przełącznikiem prowadzenie pojazdu, inną pracę, gotowość oraz przerwy lub odpoczynek².

Lista pokazuje, w jakiej kolejności obsłużyć kartę i wybrać tryb pracy. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 kierowca używa karty każdego dnia prowadzenia pojazdu, od chwili jego przejęcia².

• Karta kierowcy powinna trafić do urządzenia, zanim kierowca zacznie z niego korzystać.
• Tryb pracy musi odpowiadać czynności, którą kierowca rzeczywiście wykonuje.
• Wskazanie wyświetlacza pozwala sprawdzić aktualnie wybrany tryb.

Jakie dane rejestruje wersja cyfrowa?

Tachograf cyfrowy gromadzi dane potrzebne do odtworzenia aktywności kierowcy i użytkowania pojazdu. Każda zmiana trybu oddziela w zapisie poszczególne czynności. Przy analizie trzeba więc sprawdzić dane urządzenia i wybory kierowcy.
Rozporządzenie 581/2010 określa maksymalne odstępy pobierania danych: 28 dni z karty kierowcy oraz 90 dni z jednostki pojazdowej⁴.

Właściwy wybór trybu pomaga odczytać zapis zgodnie z rzeczywistym przebiegiem pracy.

Czym są karty kierowcy i przedsiębiorstwa oraz elementy urządzenia?

Karta kierowcy i karta przedsiębiorstwa mają różne zastosowania w tachografie cyfrowym. Urządzenie składa się między innymi z jednostki rejestrującej, czytnika kart i wyświetlacza. Do serwisu i kontroli służą inne karty.
Wydaje się cztery rodzaje kart tachografowych: kierowcy, przedsiębiorstwa, warsztatową dla uprawnionych techników oraz kontrolną dla organów kontroli⁵.

Do czego służą karty używane w urządzeniu?

Karty tachografowe określają dostęp do danych o aktywności kierowcy, pojeździe i funkcjach serwisowych. W Polsce wydaje je Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych.⁶ Polska karta kierowcy pozostaje ważna maksymalnie pięć lat, ale nie dłużej niż prawo jazdy, jeżeli ma ono ograniczony termin ważności⁷.

Tabela porównuje karty według ich roli w obsłudze, serwisowaniu i kontroli tachografu. Karta kierowcy zapisuje jazdę, przedsiębiorstwa zabezpiecza dostęp do danych, warsztatowa służy do kalibracji, a kontrolna do pobierania danych⁵.

Dane w tabeli: 6,8

Jaką rolę pełni karta kierowcy?

Karta kierowcy przypisuje zapis aktywności do osoby prowadzącej pojazd. Kierowca wkłada ją do tachografu cyfrowego przed pracą, a wyjmuje po zakończeniu zmiany.⁸ Według fireTMS karta jest ważna przez 5 lat, zaś jej wydanie od złożenia wniosku może potrwać 26 dni roboczych.⁶

Jakie znaczenie mają karty podczas kontroli drogowej?

Karta kontrolna pozwala organowi sprawdzić zapis urządzenia i karty kierowcy. W Polsce tachografy mogą kontrolować Inspekcja Transportu Drogowego, Policja, Straż Graniczna oraz Służby Celne.¹ Karta przedsiębiorstwa nie zastępuje karty organu kontrolnego.
Od 31 grudnia 2024 r. kierowca musi móc przedstawić podczas kontroli wymagane zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni².

Z jakich elementów składa się urządzenie i do czego służy karta przedsiębiorstwa?

Tachograf cyfrowy zapisuje dane w jednostce rejestrującej, obsługuje karty przez czytnik i pokazuje informacje na wyświetlaczu. Karta przedsiębiorstwa umożliwia firmie dostęp do zapisu urządzenia. Według fireTMS zachowuje ważność przez 5 lat.^6,9

Karta warsztatowa służy technikowi. Według fireTMS jest ważna przez 1 rok, lecz nie dłużej niż uprawnienia technika.⁶ Rodzaj karty określa jej użytkownika: kierowcę, przedsiębiorstwo, warsztat albo organ kontrolny⁹.

Czym są błędy, awarie i ingerencje w zapis danych?

Błędy tachografu to nieprawidłowości sygnalizowane przez urządzenie. Awaria dotyczy jego działania, a ingerencja oznacza wpływanie na zapis danych. Komunikat sam nie wskazuje, czy przyczyną było uszkodzenie, obsługa czy celowe działanie. Kierowca i firma powinni ją ustalić, zanim uznają zapis za prawidłowy.
Jeśli pojazd nie może wrócić do siedziby przewoźnika w ciągu tygodnia od awarii lub jej wykrycia, tachograf trzeba naprawić w trasie².

Jakie nieprawidłowości może sygnalizować urządzenie?

Tachograf może zgłaszać problem z kartą, zapisem danych lub własnym działaniem. Kierowca powinien przeczytać cały komunikat i ustalić, jakiej czynności dotyczy. Ostrzeżenie o zdarzeniu samo w sobie nie dowodzi manipulacji.
Załącznik IC do rozporządzenia 2016/799 odróżnia zdarzenia, takie jak włożenie nieważnej karty, od usterek urządzenia i prób naruszenia zabezpieczeń¹⁰.

Co zrobić po pojawieniu się komunikatu o błędzie?

Kierowca powinien zapisać treść komunikatu, zajrzeć do instrukcji właściwego modelu i powiadomić firmę. Firma musi zachować informacje, które pomogą wyjaśnić lukę lub nieprawidłowość w zapisie. Jeśli problem wymaga naprawy bądź sprawdzenia urządzenia, należy skierować pojazd do warsztatu obsługującego tachografy.
Art. 37 ust. 2 rozporządzenia 165/2014 wymaga od kierowcy ręcznego zapisywania okresów, których tachograf nie rejestruje prawidłowo podczas awarii².

Jakie skutki dla firmy mogą mieć awarie i nieprawidłowe zapisy?

Awaria tachografu lub błędny zapis utrudniają odtworzenie aktywności kierowcy. Gdy dane są niepełne, firma musi ustalić przyczynę i wyjaśnić objęty nią okres. Awaria nie dowodzi ingerencji, a komunikat nie przesądza o skutkach prawnych dla przedsiębiorstwa.
Za czas awarii kierowca zapisuje na wykresówce lub arkuszu zastępczym niezarejestrowane okresy, nazwisko, numer karty albo prawa jazdy oraz podpis².

Co oznacza komunikat ITS 98?

Znaczenia komunikatu „ITS 98” nie da się ustalić bez identyfikacji tachografu: zależy ono od modelu i producenta.⁸ Kierowca powinien odczytać oznaczenie urządzenia i sprawdzić opis w jego instrukcji. Jeśli nadal nie zna przyczyny, firma powinna przekazać warsztatowi pełną treść komunikatu.

Rozpoznanie usterki wymaga odniesienia ostrzeżenia do konkretnego modelu. Nie każdy komunikat ma tę samą przyczynę.

Czym jest tachograf w ciężarówce i jakie ma zastosowanie?

Tachograf w ciężarówce zapisuje użytkowanie pojazdu i aktywność kierowcy. Pozwala porównać czas jazdy z czynnościami wykonywanymi poza prowadzeniem. Firma może też odczytać informacje o ruchu pojazdu.

Jakie są rodzaje urządzeń rejestrujących?

Tachografy różnią się sposobem zapisu i dostępnymi funkcjami; tabela pokazuje ich podstawowe cechy.

Typ tachografu w ciężarówce można ustalić z oznaczeń urządzenia i dokumentacji pojazdu. Sama jego kategoria nie potwierdza spełnienia wymagań dla danego przewozu.

Jak urządzenie zapisuje aktywność kierowcy?

Tachograf zapisuje aktywność podczas użytkowania pojazdu. Kierowca wskazuje natomiast czynności wykonywane poza jazdą.

• Prowadzenie pojazdu uruchamia w tachografie automatyczny zapis jazdy.⁸
• Czynność poza jazdą wymaga wybrania trybu zgodnego z faktyczną aktywnością kierowcy.
• Odczyt zapisu pozwala firmie porównać aktywności kierowcy z danymi o użytkowaniu pojazdu.

W zapisie spotykają się zatem dane o automatycznie rozpoznanej jeździe i wybory kierowcy.

Do czego służy urządzenie rejestrujące w ciężarówce?

Tachograf w ciężarówce pomaga odtworzyć pracę kierowcy i ruch pojazdu. Firma sprawdza na tej podstawie okresy jazdy oraz odpoczynku. Dane o przebiegu pojazdu i aktywności trzeba odnosić do konkretnego przejazdu.

Tachograf dostarcza zapis, ale jego interpretacja wymaga sprawdzenia danych urządzenia oraz czynności wskazanych przez kierowcę.

Naruszenia i kary związane z tachografem

Naruszenia związane z tachografem mogą dotyczyć braku wymaganego urządzenia, niewłaściwej obsługi lub zaniedbanych przeglądów. Kwoty publikowane przez firmy nie wystarczą do ustalenia kary w konkretnej sprawie. Jej podstawę, adresata i zakres trzeba sprawdzić w aktualnych przepisach urzędowych¹¹.

Jakie konsekwencje może mieć brak wymaganego urządzenia lub manipulacja przy nim?

Brak wymaganego tachografu może skutkować sankcjami dla firmy transportowej i osoby zarządzającej transportem. Ingerencję w zapis należy oceniać osobno. CUK podaje za brak urządzenia 10 000 zł dla firmy i 2 000 zł dla osoby zarządzającej transportem. Nie potwierdza to aktualnej stawki urzędowej w każdej sprawie.¹ Według fireTMS wskazane naruszenia mogą prowadzić do odebrania prawa jazdy na 3 miesiące. Bez określenia naruszenia nie można przypisywać tego skutku każdej awarii ani każdemu błędowi zapisu.^6,12

Za jakie naruszenia związane z urządzeniem grożą kary?

Kary odnoszą się do różnych obowiązków, więc stawek za odmienne naruszenia nie należy automatycznie sumować. Tabela zestawia kwoty publikowane przez wskazane podmioty, wraz z rodzajem naruszenia i sposobem ich naliczania.

Dane w tabeli: 1,6

Kwoty pochodzą od podmiotów wymienionych w tabeli. Ich publikacja nie potwierdza aktualnego zakresu odpowiedzialności przewidzianego w przepisach.

Od czego zależy kara za brak wymaganego urządzenia?

Kara za brak tachografu zależy od tego, czy pojazd i przewóz podlegają obowiązkowi oraz jakiej wersji urządzenia wymagają przepisy. ASNET SL podaje 12 000 zł za brak wymaganego tachografu G2V2.¹³ Nie należy utożsamiać tej kwoty ze stawką za ogólny brak urządzenia. Opisy naruszeń są różne, a przytoczone informacje nie wyjaśniają ich podstaw prawnych ani wzajemnej relacji.

Co może oznaczać brak danych lub ich nieprawidłowy zapis?

Brak danych w tachografie może wynikać z usterki, błędu obsługi albo ingerencji. Sama luka w zapisie nie wskazuje przyczyny ani nie przesądza o naruszeniu zagrożonym karą. Firma powinna określić objęty nią okres i zachować informacje potrzebne do wyjaśnienia sprawy.

Ocena sankcji zaczyna się od ustalenia konkretnego naruszenia i sprawdzenia jego aktualnej podstawy urzędowej.

Generacje urządzeń rejestrujących: analogowe, cyfrowe i inteligentne

Tachograf analogowy, cyfrowy i inteligentny różnią się nośnikiem danych oraz funkcjami. Pierwszy używa papierowej wykresówki, drugi pamięci urządzenia i karty kierowcy, a trzeci rozwija rozwiązanie cyfrowe.⁸ Określenie „tachograf cyfrowy” nie mówi jeszcze, do której generacji należy zamontowany model.

Czym różnią się urządzenia analogowe, cyfrowe i inteligentne?

Generacje tachografów można odróżnić po nośniku zapisu i oznaczeniu urządzenia. Według fireTMS papierowa wykresówka tachografu analogowego mieści maksymalnie 24 godziny pracy kierowcy.⁶

Tabela zestawia rodzaje tachografów według nośnika danych oraz sposobu sprawdzenia wersji urządzenia.

Jak odróżnić wersję cyfrową od kolejnych generacji inteligentnych?

Generację tachografu ustala się na podstawie modelu. Sam wyświetlacz lub czytnik kart nie wystarcza.

• Oznaczenie urządzenia pozwala odczytać model z tabliczki lub informacji dostępnych w tachografie.
• Dokumentacja modelu pokazuje, do której generacji producent zalicza urządzenie.
• Dokumenty pojazdu i warsztatu pomagają potwierdzić, jaki model zamontowano.

Po identyfikacji modelu można odróżnić zwykły tachograf cyfrowy od wersji inteligentnej i ustalić jej generację.

W jakich pojazdach można spotkać urządzenie analogowe?

Tachograf analogowy występuje w pojazdach ze starszym typem urządzenia rejestrującego. CUK podaje 1 maja 2006 r. jako początek obowiązywania tachografów cyfrowych. To informacja CUK, a nie potwierdzenie zakresu obowiązku dla każdego pojazdu.¹ Rok produkcji nie pozwala ustalić, jaki tachograf jest obecnie zamontowany.

Co zmieniła druga generacja urządzeń inteligentnych?

Druga generacja tachografów inteligentnych rejestruje automatycznie więcej informacji niż wcześniejsze urządzenia. Dostępne funkcje trzeba sprawdzić w oznaczeniu generacji i dokumentacji modelu. Sama wymiana tachografu na cyfrowy nie oznacza montażu tej wersji.

Typ i generację tachografu trzeba potwierdzić dla zamontowanego urządzenia, zanim firma oceni jego przydatność w danym przewozie.

Obowiązek stosowania, wymiana i zapis prędkości: kluczowe warunki

Obowiązek stosowania tachografu zależy od rodzaju przewozu, parametrów pojazdu i możliwych wyłączeń. Znaczenie mają tu rozporządzenie (WE) nr 561/2006 oraz rozporządzenie (UE) nr 165/2014. Progi podawane przez firmy branżowe pomagają zacząć ocenę, ale same nie potwierdzają obowiązku prawnego¹⁴.

Kiedy montaż urządzenia rejestrującego jest obowiązkowy?

Tachograf jest wymagany, gdy pojazd i przewóz podlegają odpowiednim przepisom, a żadne wyłączenie nie ma zastosowania. Tabela pokazuje progi wskazywane przez podmioty branżowe; ich zakres należy sprawdzić w aktualnych przepisach.

Dane w tabeli: 1,13

Przed oceną sytuacji konkretnej firmy trzeba potwierdzić zakres tych progów w aktualnym tekście właściwych przepisów¹⁵.

Jakie terminy wymiany dotyczą poszczególnych urządzeń?

Termin wymiany tachografu zależy od generacji urządzenia i rodzaju transportu. Według CUK dla tachografów analogowych oraz cyfrowych pierwszej generacji w transporcie międzynarodowym upłynął 31 grudnia 2024 r.¹
CUK nie określa w tej informacji terminu dla każdej innej generacji i każdego przewozu. Wymaganą wersję należy ustalić z aktualnych przepisów oraz oznaczenia urządzenia³.

Kiedy urządzenie zapisuje przekroczenie prędkości?

Tachograf cyfrowy zapisuje zdarzenie przekroczenia prędkości po 60 sekundach jazdy powyżej wartości ustawionej w urządzeniu, według CUK.¹ To ustawienie może różnić się od ograniczenia na danej drodze. Sam zapis zdarzenia nie przesądza zatem, czy kierowca przekroczył drogowy limit.

Czy pojazdy rolnicze podlegają obowiązkowi montażu?

Pojazdy rolnicze nie podlegają obowiązkowi montażu tachografu ani nie są z niego zwolnione wyłącznie z racji swojej nazwy. Trzeba ustalić rodzaj wykonywanego przewozu i sprawdzić warunki ewentualnego wyłączenia.

Tabela wskazuje, jakie informacje o pojazdach i przewozach są potrzebne do oceny obowiązku używania tachografu.

Sposób wykorzystania pojazdu rolniczego wskazuje, które warunki przepisów trzeba sprawdzić. Sama kategoria pojazdu nie wystarcza.

Odczyt tachografu: pobieranie danych, wydruki i kontrola urządzenia

Odczyt tachografu obejmuje pobranie danych z urządzenia i karty kierowcy, ich sprawdzenie oraz zachowanie plików. Regularny harmonogram należy odróżnić od sytuacji wymagających dodatkowego pobrania.
Poniższe odstępy podaje CUK. Ich zgodność z aktualnym obowiązkiem dla konkretnego przewozu trzeba sprawdzić w źródle urzędowym.

Jak często pobierać dane z urządzenia?

Dane z tachografu cyfrowego i karty kierowcy należy pobierać według odrębnych harmonogramów. Tabela przedstawia odstępy między odczytami podawane przez CUK dla każdego źródła danych.

Dane w tabeli: 1

Według CUK dodatkowe pobranie danych z tachografu jest potrzebne m.in. przy przekazaniu pojazdu innemu podmiotowi, wycofaniu go z użytkowania lub na żądanie organu kontrolnego.¹ Po odczycie firma powinna sprawdzić, czy plik się zapisał i obejmuje oczekiwany okres.

Kiedy trzeba wykonać wydruk?

Według fireTMS wydruk z tachografu może pomóc opisać awarię urządzenia, problem z kartą albo uzasadnione przekroczenie czasu jazdy.⁸ Kierowca powinien opisać zdarzenie i przyczynę tak, by firma mogła powiązać wyjaśnienie z zapisem.
Informacja fireTMS nie rozstrzyga jednak, kiedy przepisy wymagają wydruku ani jakie dane musi on formalnie zawierać.

Jak sprawdzić działanie urządzenia i kiedy zlecić jego kontrolę lub kalibrację?

Kontrolę działania tachografu warto zacząć od wyświetlacza, komunikatów i sprawdzenia, czy urządzenie rejestruje aktywności. Kierowca zgłasza firmie błędy i luki w zapisie; firma kieruje problemy techniczne do warsztatu. CUK podaje częstotliwość kalibracji co 2 lata. Zakres i termin czynności wymaganych dla danego urządzenia należy potwierdzić w aktualnych przepisach.^1,16

Jak pobrać dane z urządzenia i kart kierowców?

Według CUK dane z tachografu można pobrać kartą przedsiębiorstwa i czytnikiem albo zdalnie.¹ Firma powinna sprawdzić, czy wybrana metoda obsługuje pamięć urządzenia oraz karty kierowców. Następnie trzeba ocenić kompletność plików i przypisać je do właściwego pojazdu i osoby.

W pakiecie FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO ASNET SL deklaruje zdalne pobieranie plików DDD z tachografu i kart kierowców.¹³ Deklaracja opisuje funkcję pakietu, ale nie dowodzi, że konkretna firma wykonała wymagane odczyty. Odczyt trzeba zakończyć sprawdzeniem i zachowaniem danych, niezależnie od zastosowanej metody.

Obowiązki przewoźnika, wyjątki i odpowiedzialność podczas kontroli

Przewoźnik powinien zorganizować obsługę tachografu tak, by podczas kontroli przedstawić dane i wyjaśnić nieprawidłowości. Wyłączenie z obowiązku używania urządzenia wymaga sprawdzenia warunków danego przewozu. Odpowiedzialność za naruszenie zależy zaś od tego, komu przypisano konkretny obowiązek.

Kto może odpowiadać za niezgodności wykryte podczas kontroli?

Za naruszenia dotyczące tachografu może odpowiadać kierowca, firma transportowa albo osoba zarządzająca transportem.¹ Trzeba ustalić, na czym polegała niezgodność: czy chodziło o obsługę urządzenia, organizację przewozu, czy nadzór nad danymi. Nieprawidłowy zapis sam nie wskazuje osoby odpowiedzialnej.

Kto jest zwolniony z obowiązku używania urządzenia?

Zwolnienie z obowiązku używania tachografu wymaga spełnienia warunków przewidzianych dla danego przewozu. ASNET SL wskazuje, że przewoźnik musi wykazać ich spełnienie. Jest to informacja podmiotu branżowego; zakres wyłączenia trzeba potwierdzić w aktualnych przepisach urzędowych.¹³

Tabela zestawia przykłady wyłączeń podawane przez CUK i rozróżnia długość trasy od promienia działania.

Dane w tabeli: 1

Sama odległość nie daje podstawy do zwolnienia. W każdym przypadku trzeba sprawdzić także pozostałe warunki wyłączenia.

Jakie obowiązki ma przewoźnik po montażu urządzenia?

Przewoźnik powinien zapewnić obsługę tachografu, nadzorować pobieranie danych i reagować na zgłoszone błędy. Firma musi wskazać osoby odpowiedzialne za odczyty oraz sprawdzać, czy pliki można otworzyć. Montaż urządzenia to dopiero początek jego obsługi.

Jak zorganizować pobieranie i przechowywanie danych w firmie?

Pobieranie danych z tachografu wymaga harmonogramu, sprawdzania plików i wyznaczenia miejsca na kopie.

• Harmonogram odczytów powinien osobno obejmować urządzenia i karty kierowców oraz wskazywać osobę odpowiedzialną.
• Kontrola plików DDD powinna potwierdzać, że dane można odczytać i przypisać do właściwego pojazdu lub kierowcy.
• Archiwum danych powinno ułatwiać odnalezienie plików i ograniczać dostęp do upoważnionych osób.

ASNET SL wskazuje 12 miesięcy jako minimalny okres przechowywania cyfrowych plików DDD. To informacja branżowa, nie potwierdzenie aktualnego obowiązku prawnego.¹³ Uporządkowane pliki pomagają odnaleźć zapis i wyjaśnić luki podczas kontroli.

Wymagany typ urządzenia, koszty, kalibracja i legalizacja

Typ tachografu należy ustalić dla konkretnego pojazdu i przewozu przed zamówieniem urządzenia oraz montażu. Cenę zakupu trzeba oddzielić od kosztu pracy warsztatu. Przy dopasowaniu i ustawieniu tachografu znaczenie mają również parametry pojazdu.

Od czego zależy koszt urządzenia i jego montażu?

Koszt tachografu zależy od wymaganej generacji, natomiast koszt montażu od zakresu prac przy pojeździe. CUK podaje poniższe kwoty dla tachografu inteligentnego drugiej generacji. Nie jest to cennik producenta ani oferta konkretnego warsztatu.

Tabela porównuje podane przez CUK jednorazowe wydatki na zakup urządzenia i jego montaż.

Dane w tabeli: 1

Kwoty CUK nie wskazują ceny konkretnego modelu ani zakresu dodatkowych czynności w ofercie warsztatu.

Co oznacza legalizacja urządzenia?

W terminologii fireTMS legalizacja tachografu oznacza prace uprawnionego warsztatu: kontrolę techniczną, kalibrację i zabezpieczenie urządzenia plombami.⁶ Sama nazwa usługi nie określa obowiązku prawnego ani nie potwierdza wykonania wszystkich czynności wymaganych dla pojazdu. Firma powinna sprawdzić zakres prac w dokumentacji warsztatowej.

Jaki typ urządzenia jest wymagany w danym pojeździe?

Wymagany typ tachografu zależy od zastosowania pojazdu, rodzaju przewozu i przepisów dotyczących generacji urządzenia. Firma powinna porównać oznaczenie zamontowanego modelu z aktualnymi wymaganiami urzędowymi dla swoich tras. Informacja, że urządzenie jest cyfrowe, nie przesądza o jego właściwej wersji.

Czym różni się kalibracja od legalizacji?

Kalibracja tachografu dostosowuje jego ustawienia do parametrów pojazdu. W przytoczonym opisie legalizacji jest częścią szerszych prac. ASNET SL wskazuje, że zmiana parametru pojazdu, na przykład rozmiaru opon, wymaga ponownej kalibracji.¹³ Firmie nie wolno zakładać, że stare ustawienia nadal pasują; zmianę powinna zgłosić warsztatowi.

Zakup, montaż i prace warsztatowe warto oceniać osobno pod kątem kosztu, zakresu i wymagań dotyczących pojazdu.

Inteligentne urządzenia drugiej generacji: funkcje i harmonogram zmian

Smart Tachograf 2, nazywany też G2V2, jest inteligentnym tachografem drugiej generacji. Automatycznie zapisuje szerszy zakres informacji o przebiegu przewozu.
Przy planowaniu wymiany przewoźnik musi odróżnić termin dla nowo rejestrowanego pojazdu od terminu dla urządzenia używanego już w transporcie międzynarodowym.

Jakie dane rejestruje inteligentne urządzenie drugiej generacji?

Według ASNET SL G2V2 automatycznie rejestruje przekroczenia granic oraz dane związane z załadunkiem i rozładunkiem.¹³ Informacje te uzupełniają zapis aktywności kierowcy. Podczas odczytu firma powinna sprawdzić, czy dotyczą analizowanego zlecenia transportowego.

Jakie technologie wykorzystują nowsze urządzenia?

Według fireTMS tachograf inteligentny umożliwia służbom zdalną wstępną kontrolę wybranych danych.⁸ Nie należy mylić jej z pobieraniem przez firmę pełnych plików z urządzenia.
Dostępność Bluetooth, współpracy z zewnętrznym systemem transportowym czy konkretnego lokalizatora GPS trzeba sprawdzić w dokumentacji modelu. Nie można przypisywać tych funkcji każdemu G2V2.

Jakie terminy wymiany na urządzenia G2V2 dotyczą przewoźników?

Harmonogram G2V2 zależy od historii pojazdu i jego przewozów. Inny termin może dotyczyć nowej rejestracji, a inny pojazdu z wcześniejszą generacją w transporcie międzynarodowym. CUK podaje 21 sierpnia 2023 r. jako termin obowiązkowego wyposażania nowo rejestrowanych pojazdów w urządzenie drugiej generacji.¹ ASNET SL wskazuje 18 sierpnia 2025 r. jako termin wymiany wcześniejszej generacji w transporcie międzynarodowym.¹³
CUK podaje też 18 sierpnia 2025 r. jako ostateczny termin wymiany w przewozach międzynarodowych. Zakres obowiązku trzeba potwierdzić w aktualnym źródle urzędowym.^1,3

Jakie zmiany w przepisach wprowadzono w 2022 roku?

Zmiany przepisów z 2022 roku trzeba powiązać z konkretnym aktem i datą wejścia w życie. Samo określenie „Pakiet Mobilności” nie wskazuje obowiązku dotyczącego tachografu. Przytoczone informacje o funkcjach i harmonogramie G2V2 nie potwierdzają, jakie przepisy weszły wtedy w życie. Przewoźnik powinien osobno ustalić treść zmian prawnych i termin wyposażenia swojego pojazdu.

Wymaganą generację i termin należy ustalić dla konkretnego pojazdu na podstawie aktualnych przepisów urzędowych.

Busy do 3,5 t a obowiązek montażu urządzenia rejestrującego

Bus do 3,5 t nie jest zwolniony z tachografu tylko dlatego, że ma taką masę. Liczą się rodzaj przewozu, dopuszczalna masa całkowita (DMC) oraz ewentualna przyczepa.

Czy w busie do 3,5 t trzeba montować urządzenie rejestrujące?

Według ASNET SL tachograf G2V2 ma być wymagany od 1 lipca 2026 r. w określonych lekkich pojazdach użytkowych wykonujących międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż.¹³ ASMO Solutions podaje dla nich zakres DMC powyżej 2,5 do 3,5 t.⁸ Informacje branżowe nie zastępują sprawdzenia obowiązku w aktualnych przepisach urzędowych¹⁷.

Tabela porównuje bus bez przyczepy i zestaw z przyczepą pod kątem parametrów potrzebnych do oceny obowiązku montażu.

Dane w tabeli: 13

Przewoźnik powinien ocenić cały zestaw, jeśli bus ciągnie przyczepę podczas przewozu. O montażu decydują warunki przewozu i aktualne przepisy, nie nazwa „bus”.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.

Stan prawny na: październik 2026.